Edward F. Wood Jr. niewątpliwie zajmuje szczególne miejsce w historii amerykańskiego kina, za życia był ignorowany przez widzów i krytyków. Po śmierci stał się królem kiczu i znalazł wiernych sobie fanów. Jego filmy zostały wskrzeszone pod koniec lat osiemdziesiątych i stały się szybko kultowymi w myśl zasady „tak złe, że aż dobre”. Jego sława zaczęła się dwa lata po śmierci, kiedy otrzymał nagrodę Złotego Indyka, dla najgorszego reżysera wszech czasów.

„Kiedy oglądasz filmy Eda Wooda, to rzeczywiście są one złe, ale jednocześnie wyjątkowe. Jest pewien powód, dla którego są wciąż przypominane i oglądane, i bynajmniej nie dlatego, że są po prostu złe. Jest w nich konsekwencja, pewien rodzaj wariackiego artyzmu. To znaczy – są inne od wszystkich. Wood nie pozwalał, by takie drobiazgi techniczne, jak wystające kable czy fatalna scenografia przeszkodziły mu w opowiadaniu historii. W tym jest jakaś pokrętna spójność.” – Tim Burton

„Jeżeli chcecie mnie poznać, obejrzyjcie film Glen lub Glenda (ang. Glen or Glenda). To ja, to niewątpliwie moja historia. Ale moją dumą i radością jest Plan dziewięć z kosmosu (ang. Plan 9 from Outer Space). Użyliśmy w nim dekli od kół Cadillaca jako latających talerzy.”

Edward D. Wood Jr. urodził się 10 października 1924 roku w Poughkeepsie, w Nowym Jorku. Był synem Edwarda Wooda Sr., który pracował na poczcie.

Ed Wood od najmłodszych lat fascynował się sztuką filmową. W wieku siedmiu lat zobaczył swój pierwszy film „Dracula”, który go przestraszył i oczarował jednocześnie. W latach swojej twórczości, mówił że to właśnie nie kto inny jak sam Lugosi w roli Draculi podał mu myśl, aby został reżyserem.

Jako dziecko zbierał komiksy oraz popularne opowiadania fantastyczne, często odgrywał różne role. Najbardziej lubił historie mroczne, w których bohaterowie walczyli przeciwko złym mocom. Już jako młodzieńcowi często zdarzało mu się wagarować, swój wolny czas spędzał zamiast w szkolnej ławie to w kinie, z którego przynosił wyrzucane plakaty filmowe, zbierał je bardzo pieczołowicie. Każdą sobotę również spędzał w kinie, to tam czerpał wiedzę na temat kinematografii.
Fascynowały go westerny klasy B, horrory, słuchowiska radiowe i komiksy.
Pierwszą zarobkową pracę podjął w swoim ukochanym miejscowym kinie, do jego obowiązków należało wskazać widzom ich miejsca na seansie filmowym. Jako nastolatek założył zespół muzyczny ”Eddie Wood’s Little Splinters”, w którym śpiewał i grał na perkusji, czasami również grywał na instrumentach strunowych.
Pierwszą kamerę filmową Kodak Cine Special otrzymał na swoje dwunaste urodziny. Jednym z pierwszych  filmowych ujęć jakie nakręcił, była katastrofa niemieckiego Zeppelina.

W wieku siedemnastu lat wstąpił do Marines. Lubił się chwalić, że podczas bitwy o Guadalcanal, pod mundurem miał ubraną damską bieliznę, biustonosz i figi, twierdził, że był spadochroniarzem. Otrzymał stopień kaprala i medal za bohaterstwo wojenne. Wood wojsko opuścił w 1946 roku, z którego powrócił do Filadelfii skąd powędrował do Kalifornii. Krążyły pogłoski, że Wood po wyjściu z wojska był szpiegiem G-2 Marines i pracował w tajnych służbach. Czy tak faktycznie było, można się jedynie domyślać.

Ed Wood lubił odmienność i egzotykę, ta fascynacja skłoniła go ku pracy w cyrku. Zdolności aktorskie oraz niepełne uzębienie, które stracił podczas wojny czyniły go cyrkowym dziwolągiem. Wcielał się w brodatą kobietę. Później temat cyrku pojawia się w wielu jego filmach i opowiadaniach.

Fascynowały go kicz i groteska, niestety kompletny brak talentu i umiejętności uniemożliwiły mu stworzenie chociaż jednego udanego filmu.

Ed Wood przyrabiał sobie również na stanowiskach biurowych, jednak on nie widział siebie za biurkiem, chciał być reżyserem. Postanowił przenieść się do Hollywood. Znalazł tam nocną pracę w Universal Studios, przepisywał materiały produkcyjne na następny dzień. W czasie dnia pisał własne scenariusze.
W 1950 roku znalazł życiową towarzyszkę Dolores Fuller, która była uroczą młodą rozwódką, która niedawno zaczęła karierę aktorską. W gazecie zamieścił ogłoszenie, że szuka aktorki w celu odtwarzania głównych ról. Dolores podczas przesłuchania miała na sobie sweter z angory, który od razu zauważył Ed, reszta uczestniczek natychmiast odpadła. Reżyser nade wszystko uwielbiał swetry z angory, były jego fetyszem. Wkrótce Dolores i Ed wspólnie zamieszkali, co było rzeczą niemałego skandalu, w latach pięćdziesiątych było to niespotykane.

Zanim Wood dostał poważny angaż w roku 1947 napisał i wyreżyserował dla telewizji kilka niskobudżetowych reklam i westernów, takich jak: „Crossroads Of Laredo iCrossroad Avenger”, „The Legend of the Kid Tucson”. W 1948 roku ED Wood napisał i wyreżyserował oraz zagrał w sztuce na podstawie własnych doświadczeń z wojny, sztuka nosiła tytuł „Casual Company”. Spektakl został okrutnie skrytykowane przez widzów i krytyków. Na początku roku 1950 Ed dostał pracę w Universal Studios w dziale planowania. Dzięki tej pracy zbliżył się do elity Hollywood, zapoznał się z takimi gwiazdami jak: Danny Kaye, Arthur Kennedy, Lou Costello, Fred MacMurray i Tony Curtis.
W roku 1953 Ed Wood otrzymał wreszcie poważną propozycję, George Weiss zaproponował mu napisanie i jednoczesne wyreżyserowanie dramatu obyczajowego przedstawiającego głośną historię Christine Jorgensona, który był pierwszym mężczyzną, który poddał się operacji zmiany płci. „Glen czy Glenda” łączy w sobie cztery gatunki, soft – porno, dokument, dramat i komedię.

„Glen czy Glenda” jest filmem autobiograficznym, w którym Ed opowiada historię własnego życia i ujawnia jego transwestytyzm. Film nie spotkał się z entuzjazmem, krytycy nie pozostawili na nim suchej nitki. Należy wiedzieć, że w owych czasach transwestytów umieszczano w pokojach bez klamek, w kaftanach bezpieczeństwa, było to napiętnowane społecznie zboczenie, które nie mogło istnieć w poza szpitalami psychiatrycznymi.

Niestety wybranka Eda Dolores dłużej nie potrafiła znosić dziwactw swojego narzeczonego. Podczas przyjęcia wydanego z okazji ukończenia „Narzeczonej Potwora” Ed wyszedł do kobiecej garderoby i wrócił w stroju tancerki brzucha. Dla Dolores tego było za dużo. „Obiecywałeś mi – krzyczała – obiecywałeś, że nikt się nie dowie!” Potraktowała to jako zdradę. Po czterech latach spędzonych z Edem, Dolores miała dość i odeszła. Napisała później siedemnaście piosenek dla Elvisa Presleya, włączając przeboje „Rock’a'hula Baby”, „Spinout” i „I got lucky”. Ed tymczasem dawał sobie radę, jak mógł.

Po kilku miesiącach od rozstania z Dolores trzydziestojednoletni Wood zapoznał swoją przyszłą żonę, Normę McCarthy. Spotkali się w roku 1955. Rozumieli w pół słowa i w październiku tego samego roku pobrali na scenie teatru.
Niestety i w tym związku mu się nie powiodło. Nie powiedział żonie o swoim zamiłowaniu do przebieranek. Norma McCarthy nie miała pojęcia, dlaczego wracając do domu znajdowała ubrania w nieładzie. Po powrocie z pracy znajdywała na łóżku swoją koszulę nocną. – Pomyślałam, że nie miałam jej na sobie wczoraj. – mówi Norma – Nigdy nie przeszło mi przez głowę, że on mógłby ją zakładać.
Pewnej styczniowej nocy w roku 1956, w osiem tygodni po ślubie, sekret Wooda wyszedł na jaw. W nocy zadzwonił do Normy Bella Lugosi, mówiąc „Eddie jest u mnie i pije”. Norma spytała Eda: „Dlaczego tyle pijesz?”. „Bo jestem transwestytą.” „A co to jest?” – zdziwiła się. Norma była bardzo religijna; Ed nie był gejem, ale i tego było dla niej za wiele.

Norma wyprowadziła się, a Ed pozostał w jej mieszkaniu. Nie miał pieniędzy na czynsz, groziło mu usunięcie z lokalu. Na szczęście, właściciel posesji, Ed Reynolds, był aktywnym członkiem lokalnego kościoła baptystów i chciał się dostać do branży filmowej. Sądził, że Bóg przywiódł go do Hollywood, żeby robił filmy biblijne. Ed powiedział mu: „Zanim zaczniesz kręcić dzieła religijne, musisz przejść przez filmy sadomasochistyczne”. Reynolds sądził, że Wooda zesłały niebiosa i przestał naliczać mu czynsz. W 1956 roku zgodził się sponsorować jego następny film: „Hieny Cmentarne z Kosmosu”. Niestety, tytuł nie podobał się baptystom finansującym dzieło. Zmieniono go na „Plan 9 z Kosmosu”.

Nie była to na pewno standardowa produkcja Hollywoodu. Ekipę Wooda nazywano menażerią. Wood miał zaledwie cztery dni na nakręcenie filmu, nie przywiązywał wagi do szczegółów. Jeżeli w rogu ujęcia runął jakiś grobowiec, nikt się tym zbytnio nie przejmował. Sekwencje montował „na ślinę” lub przy pomocy gumy do żucia. Nie miał taśmy. W filmie średniej jakości starczyłoby jej na parę ujęć. Mówił na przykład: „Wampira, stań sobie tam i idź do kamery. Idź do kamery!” W kadrze była przez 15 minut. To było te sławne 15 minut, o których wspominał Andy Warhol. Film był naprawdę beznadziejny. Ed Wood nigdy nie znalazł dystrybutora Planu 9… Fiasko ulubionego projektu przybiło go doszczętnie. Podczas kręcenia filmu był zawsze pełen optymizmu. Potem dopadła go proza życia i wpadł w depresję. Był też zaawansowanym alkoholikiem. Po klapie Planu 9… Wood nakręcił jeszcze kilka innych filmów. Wszystkie były równie nieudane.

PLAN 9 FROM OUTER SPACE ciekawostki:

  • Ed Wood Jr. Dopiero po trzech latach ciągłych spotkań znalazł dystrybutora do swojego filmu
  • Maila Nurmi zdejmowała swój kostiumu Vampiry dopiero w domu, wracając do domu środkami miejskiej komunikacji.
  • Vampira po tej produkcji odeszła ze świata show businessu i zajęła się sprzedażą ręcznie wyrabianej biżuterii. W latach ’80 wytoczyła proces Elvirze, oskarżając ją o plagiat pomysłu. Nigdy nie wygrała sprawy.
  • Bela Lugosi zmarł 4 dni po rozpoczęciu zdjęć do filmu, rolę jego przejął Tom Mason, który został zmuszony przez reżysera do zasłaniania swojej twarzy kapeluszem.
  • Film miał się nazywać „Grave Robbers Form Space” ( Złodzieje grobów z kosmosu), jednak stowarzyszenie baptystów, główni a zarazem jedyni producenci, zmusili do zmiany kontrowersyjnego tytułu.
  • Ekipa miała dostęp do autentycznych mundurów oraz samochodów policyjnych, gdyż syn Tora Johnsona, Karl Johnson był policjantem i dostarczał te rekwizyty na plan, jednak część garderoby została również zapożyczona z miejscowej studyjnego magazynu.
  • Kiedy Gregory Walcott przeczytał scenariusz stwierdził, że jest to najgorszy scenariusz jaki kiedykolwiek czytał. Pomimo tego jednak zgodził się zagrać w tym filmie.
  • Ed Wood Jr. wykorzystał plastikowe zabawki, które imitowały latające spodki, podwieszone na sznurkach „atakowały” domowej roboty makietę.
  • Edward D. Wood Jr. dwa lata po swojej śmierci został okrzyknięty jako: „Najgorszy reżyser wszech czasów”.
  • Tor Johnson nadal występował w filmach klasy „B”. Jego twarz posłużyła jako wzór jednej z najbardziej znanych i najlepiej sprzedających się masek na święto Halloween.
  • Dr Tom Mason z zawodu wykonywanego był kręgarzem.

Wood zaczął swoje niepowodzenia zapijać i popadł w alkoholizm, aby się utrzymać, zaczął reżyserować filmy pornograficzne. Napisał sporo historii pornograficzny oraz kryminalnych i horrorów. Publikował to w tanich czasopismach popularnych na rynku amerykańskim.

W ostatnich latach życia Edward D. Wood miał bardzo poważne problemy finansowe, przez które znalazł się na łasce i niełasce producentów oraz reżyserów, którym lepiej się wiodło. Aby jakoś funkcjonować podejmował się realizacji całego scenariusza filmowego za gażę mniejszą niż 100 dolarów. Cały jego dobytek mieścił się w skórzanej walizce. Pracował jako współautor scenariuszy bądź asystent reżysera. Kłopoty finansowe pogłębiły jego problemy z depresją. Zaczął coraz poważniej pić. Nie był już w stanie opłacać domu w Hollywood i musiał wraz z żoną Kathy wyprowadzić się do domku letniskowego, który należał do jego przyjaciela. Wood zmarł na zawał w fotelu oglądając w telewizji mecz piłki nożnej, w wieku pięćdziesięciu czterech lat. Podobno przed śmiercią krzyknął: „Kathy, nie mogę oddychać!”, często się po pijanemu awanturował i w momencie, kiedy potrzebował pomocy nikt nie zareagował. Dopiero po 90 minutach jego żona zeszła do sypialni gdzie znalazła ciało męża.  Jego ciało zostało poddane kremacji.
Przez większość swojej młodości ED parał się miękkimi narkotykami, był kobieciarzem, sypiał z każdą ładną kobietą napotkaną na swojej drodze. Jednak  w późniejszym wieku był wierny swoim wybrankom, był dwa razy żonaty. Wood miał jedno dziecko, córkę Kathleen Emily Wood.


Filmy Edwarda D. Wooda Jr. były zawsze niskobudżetowe. Jego mentorem był Orson Welles, podobnie jak on był scenarzystą, reżyserem, aktorem i producentem swoich filmów, był również pisarzem. Jedak wszechstronność Wooda była wymuszona niskim budżetem. Kiedy reżyserzy kręcili jedną scenę w ciągu jednego dnia pracy, ba nawet im ta jedna scena potrafiła zając kilka dni, Ed w ciągu jednego dnia potrafił tych scen nakręcić trzydzieści. Nie stosował dubli, powtarzał tylko ujęcia zawierające drastyczne błędy. W jego filmach nic do niczego nie pasowało, wszystko się gryzło, było nielogiczne, jakby jeden wielki śmietnik. Miał nawyk na wykorzystywanie fragmentów swoich poprzednio nakręconych taśm w produkcjach bieżących całkowicie ignorując jakąkolwiek spójność. Jego filmy charakteryzowały się porażającymi błędami technicznymi, nieskomplikowanymi efektami specjalnymi i dziwacznymi elementami fabuły.

W filmach Wooda występowali aktorzy dawno już przebrzmiali, lub tacy którym nie udało się zrobić wielkiej kariery. Ed zatrudniał ludzi do filmów na oślep, nie ważne czy mieli kwalifikacje czy nie. Najsłynniejszy był Bela Lugosi aktor, którego kreacja stała się pierwowzorem wampira we współczesnej kulturze masowej.
Grali u niego: Kenne Duncan, Lyle Talbot, Conrad Brooks, Duke Moore i Timothy Farrell, Bunny Breckinridge, Jeron Criswell King, szwedzki zapaśnik Tor Johnson. Jedną z bardziej egzotycznych postaci była Maila Nurmi, która wcielała się w telewizji w rolę Vampiry prowadzącej program poświęcony horrorom. Po zdjęciu z anteny nawiązała współpracę z Woodem i wystąpiła w Planie 9.

Zgodne z opisami Wooda, zawartymi w książce biograficznej autorstwa Rudolpha Szary ” Koszmar i ekstaza” , miał on zwyczaj równoczesnego pracowania nad kilkoma projektami podczas oglądania telewizji i rozmów z przyjaciółmi. W książce Wooda „Wyścig szczurów w Hollywood” (ang. Hollywood Rat Race), najgorszy reżyser wszech czasów stwierdził, radząc młodym pisarzom, aby po prostu ciągle pisali. Nawet jeżeli historia staje się gorsza, ty stajesz się lepszy (just keep on writing. Even if your story gets worse, you’ll get better.).

W latach 50-tych XX wieku stworzył cały szereg niskobudżetowych filmów. Wyprodukował horrory, filmy science fiction oraz westerny. Jego krótka kariera zakończyła się fiaskiem. Jednak życie jest paradoksem i jego totalny brak zdolności reżyserskich, jak to już było już na początku wspomniane doprowadziło do popularności jego filmów. Przeglądając internet natknęłam się na wiele polskich i zagranicznych for, na których wielu ludzi entuzjastycznie wypowiada się na temat jego twórczości filmowej i pisarskiej. Jedno należy mu przyznać, był konsekwentny w tym co robił, pomimo porażek nie poddawał się, niezwykle kochał pracę w fabryce snów.

Ciekawostki:

  • W wieku 31 lat Ed poznał swą przyszłą żonę Normę McCarthy. Na drodze ich szczęścia znów (jak w przypadku byłej dziewczyny) stanęły dziwactwa Wooda. Nie powiedział żonie o swym zamiłowaniu do damskich ciuszków, które zakładał na siebie podczas jej nieobecności. W styczniu 1956, osiem tygodni po ich ślubie do Normy zadzwonił Bela Lugosi, mówiąc: „Eddie jest u mnie i pije”. Norma spytała Eda: „Dlaczego tyle pijesz?”. „Bo jestem transwestytą.” „A co to jest?” – zdziwiła się. Norma była bardzo religijna; Ed nie był gejem, ale i tego było dla niej za wiele.
  • Wygrał konkurs pisania na maszynie i otrzymał tytuł Najszybszego Maszynisty w Nowym Jorku.
  • Przed kolegami miał pewien sekret. Zwykł mawiać: „Jeżeli mnie postrzelą, chcę zginąć”. Nosił na sobie bowiem różowe majteczki. Rannego należy rozebrać, martwego zostawia się w ubraniach..
  • W roku 1950 Wood znalazł sobie towarzyszkę życia. Była nią Dolores Fuller. Była jedną z kandydatek w jego castingu. Ponieważ jako jedyna miała na sobie sweterek z angory, jej konkurentki nie miały szans. Taki sam sweterek Ed zakładał na siebie do pisania scenariuszy.
  • Ed był ofiarą chorej wyobraźni swej matki, która zawsze chciała mieć córeczkę. Kobieta zbierała lalki. Jej syn był jej najpiękniejszą lalką, którą często ubierała w damskie, miękkie i delikatne stroje z angory.
  • Jego pierwsza dziewczyn Dolores wiedziała, że Wood był nieco ekscentryczny, nie zdawała sobie jednak sprawy, jak bardzo. Po latach Dolores wspomina: „Zobaczyłam go kiedyś w przecudnych, koronkowych majteczkach. Mieliśmy się kochać, więc szybko je zrzucił.”
  • Dziewczyna Wooda Dolores zerwała z nim po tym jak na przyjęciu wydanym z okazji ukończenia prac nad „Narzeczoną potwora” Ed wyszedł do damskiej garderoby i wrócił w stroju tancerki brzucha. Gdyby nie to wydarzenie z pewnością niedługo by się pobrali.
  • Właściciel posesji w której mieszkał Wood postanowił sponsorować jeden z jego filmów „Plan 9 z Kosmosu”. Wood miał zaledwi cztery dni na nakręcenie filmu więc nie przywiązywał uwagi do szczegółów. Jeżeli w rogu ujęcia runął jakiś grobowiec, nikt się tym zbytnio nie przejmował. Sekwencje montował „na ślinę” lub przy pomocy gumy do żucia. Podczas kręcenia mówił do aktorki na przykład: „Wampira, stań sobie tam i idź do kamery. Idź do kamery!”
  • Pod koniec listopada 1977 Woodowi zabrakło 35 dolarów na opłacenie czynszu. Został wyrzucony z domu. Dwa tygodnie później, 10 grudnia 1978 zmarł na atak serca.

Tim Burton zrealizował film szczególny, pozwalający zrozumieć twórców kinematografii. W roku 1994 opowiedział na dużym ekranie historię Edwarda D. Wooda Jr., który był jednym z najoryginalniejszych reżyserów hollywoodzkich. Ed był ogarniętym entuzjazmem pracoholikiem, prawdopodobnie był jednym z pierwszych filmowców niezależnych.

Tim Barton przedstawił Eda Wooda jako marzyciela i pasjonata, prawdziwego Don Kichota fantazji. Burton zdołał oddać niepowtarzalny styl samouka, jednocześnie opowiadając historię o entuzjaście, który walczył o swoje marzenia.

Poniżej można zobaczyć dokument „The Haunted World of Edward D. Wood, Jr „, z którego wiele można się dowiedzieć o Edwardzie D. Woodzie Jr., niestety nie ma chyba polskiego tłumaczenia.

Lubisz ten wpis? Podziel się:
  • Digg
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Add to favorites
  • FriendFeed
  • LinkedIn
  • MySpace
  • PDF
  • RSS
  • Twitter
  • Wykop
  • Yahoo! Bookmarks