geiko1.jpg

W poniższym tekście w wielkim skrócie przedstawię kim są Gejsze i jakie mają zwyczaje.

„Gei” to sztuka, gra na scenie, natomiast „sha” oznacza osobę, która uprawia sztukę. Pierwszą gejszą była Kasen, została nią w 1761 roku.

Gejsza, której odpowiednikiem w Kioto jest geiko, wywodzi się prawdopodobnie od tancerek , kurtyzan zwanych od nazwy uprawianego przez nie tańca – shiabyoshi. Shirabyoshi pojawiły sie w epoce Heian (794-1185), zaś największą popularność zdobyły w okresie średniowiecza japońskiego, w XII – XVI wieku. Tancerki śpiewały ballady i pieśni oparte na modlitwach buddyjskich pochodzących z Chin oraz wykonywały tańce, które stały się modne również wśród wysokiej rangi urzędników dworskich, mnichów i giermków. Tańce shirabyoshi wywarły bezsprzeczny wpływ na styl japońskiego tańca w epoce nowożytnej, czyli w XVII – XIX wieku.
W erze Horeki (1751-1764) pojawiły się dwa nowe zawody, taiko joro, czyli kobieta grająca na bębnach japońskich, która pełniła rolę damy do towarzystwa, oraz otoko geisha, czyli mężczyzna gejsza zajmujący się oprowadzeniem gości po hanamachi. Nazywano ich też w herbaciarniach ochaya, zaś ich występy i przedstawiania często miały charakter improwizacji.
W dzielnicy Yoshiwara najwyższej rangi gejsze nazywane były oiran, co odpowiadało pozycji tayu w dzielnicy Shimbara w Koto. Oiran ubierały się niezwykle ekstrawagancko, przewiązywały strój pasem obi i nosiły sandały. Porusząły się w swoisty sposób zwany hachimonji, jakby ryzując obiema stopami łuk na ziemi. Zawsze otoczone były tłumem gapiów, między innymi towarzyszyły im małe dziewczynki w wieku od sześciu do dziesięciu lat nawyzywcząc ich kamuro oraz młodzi chłopcy.

Wygląd maiko i geiko

geiko-2.jpgmaikobig.png

Japończycy zawsze byli wrażliwi na zmiany pór roku, w których potrafili odnaleźć delikatność i swoiste piękno. Dla maiko i geiko związane z czterema porami roku są niezwykle ważne, o czym świadczy ich wygląd i stroje. Kimono musi zatem idealnie pasować do bielizny, fryzury, dodatków i obuwia, ponieważ końcowy efekt osmagany jest poprzez harmonię całości, poczynając od głowy, a kończąc na stopach. Na tym polega właśnie sekret pięknego stroju.

Jak odróżnić maiko od geiko

Młodsze pokolenie Japończyków, któremu obce są zasady i zwyczaje z zakładaniem tradycyjnego stroju, jest prawdopodobnie nieświadome różnic w wyglądzie maiko i geiko.
Pas obi stanowi najbardziej charakterystyczną równicę w wyglądzie maiko i geiko. Pas, który nosi maiko, jest wyjątkowy i niezwykle długi a jego koce zwisają aż do jej stóp. Natomiast pas geiko jest przewiązany z tyłu.

Geiko, jeśli ma pozostać w zawodzie, nie może wyjść za mąż. Nawet, kiedy otoczona jest opieką swojego patrona (danna), oficjalnie pozostaje panną, zaś w przypadku narodzin dziecka uważa się je za nie ślubne. Patron (danna), który utrzymuje geiko, powinien być człowiekiem cieszącym się szacunkiem i wpływową pozycją. Często też nie życzy sobie upubliczniania swojego mecenatu, dlatego zazwyczaj nie uznaje dzieci zrodzonych ze związku z geiko. Mimo to niektórzy danna odwiedzają swoje dzieci.

Sposób zwracania się do rozmówcy w społeczności hanamachi nie opiera się, jak to ma miejsce w normalnej rodzinie japońskiej, na zasadzie senioralności, lecz uzależnione jest od pozycji społecznej. Zwracając sie do właścicielki okiya lub herbaciarni ochaya zawsze, bez względu na jej wiek, używa się zwrotu matka. Do geiko zwraca się natomiast jako do starszej siostry również bez względu na jaj wiek. Do kobiety posiadającej już status maiko lub geiko mają wyższą pozycję od tych, które go jeszcze nie mają, wobec czego powinny być również tytułowane matka. Hierarchia jest ściśle przestrzegana – nie warto więc wchodzić w konflikt z matką, nawet jeśli nie ma racji. Maiko i geiko muszą bezwzględnie podporządkować się matce oraz swoim starszym siostrą.
Każda maiko i geiko, aby mieszkać i pracować w hanamachi, zobowiązana jest do zdobywania wiedzy, przestrzegania reguł i procedur, jak również zwyczajów i praktyk panujących w hierarchii, co jest równie istotne jak kształcenie artystyczne.

Zanim w powszechnym użyciu pojawiły się zegary, opłata za czas spędzany w towarzystwie maiko i geiko była liczona według ilości wypalanych kadzidełek. Czas spalania jednego kadzidełka oznaczał jedną jednostkę zwaną ippon, przy czym różnił się w zależności od długości kadzidełka.

Fryzura maiko – niezwykle delikatna i skomplikowana – wymaga kliku godzin przygotowań, dlatego jest bardzo droga. Maiko zazwyczaj odwiedza fryzjera raz w tygodniu. Przez cały czas jednak musi uważać, aby podczas snu nie zniszczyć misternej fryzury. Maiko sypia więc, wkładając pod szyję omau, czyli małą poduszeczkę podłożoną na kawałku pokrytego laką z drewna. Kiedy po ukończonym okresie szkolenia zostaje geiko, może zacząć nosić, zamiast skomplikowanych fryzur, peruki zwane katsura.

Przez pierwsze trzy dni po ceremonii omisedashi nowa maiko ubiera się w czarne, ozdobione herbem kimono, a przez następne trzy dni może już wkładać kimono w innych kolorach, lecz również zdobione herbem. Przez cały ten czas co wieczór uczestniczy wraz ze swoją matką uczestniczą w przyjęciach, na których przedstawiana jest klientom.

Życie geiko

594289505.jpg

Maiko zostaje geiko w wieku dwudziestu lub dwudziestu jeden lat, ewentualnie wcześniej, jeśli jej okasan uważa, że jest już wystarczająco dojrzała. Ta przemiana jest rozpoznawalna po erikae – zamianie kołnierza z czerwonego na biały. Przez ostatni miesiąc przed uroczystością erikae, maiko czesze się w stylu sakko (ostatnia z pięciu fryzur noszonych przez maiko) i upina we włosach szylkretową spinkę kanazashi. na jej szyi widnieją trzy niepomalowane na biało linie ozdobione jak w dzień ceremonii omisedashi (debiut). Przez cały ten okres występuje w ceremonialnym kimonie przepasanym pasem obi w jasnym kolorze, z klamrą jest udekorowaną perłami, koralami, diamentami lub brylantami. Skromność jej stroju powinna świadczyć o przemianie z noszącej przeładowane ozdobami kimona maiko na ubierająca się skromne geiko.
Początkująca geiko barwi również swoje zęby na czarno przez okres noszenia fryzury sakko. Zwyczaj czernienia zębów pochodzi z okresu Heian (794-1185), w którym dorosłe kobiety malowały sobie zęby na czarno. W niektórych regionach Japonii poczernione zęby wskazywały również na gotowości kobiety do za mąż pójścia. I choć obyczaj ten został zakazany po restauracji ery Meiji, to jednak zachował się w niektórych rejonach aż do ery Taisho. Dziś jedynie w społeczności hanamachi w kioto kultywuje się tradycję czernienia.
Dawniej uzyskiwano czarną farbę z połączenia następujących składników: żelaza, liści herbaty, wódki ryżowej, kandyzu i papki ryżowej. Dziś można kupić gotową farbę w sklepikach z kosmetykami w hanamachi. Geiko musi bardzo uważać i unikać potraw gorących lub tłustych, ponieważ czarny kolor na jej zębach może wyblaknąć.

Lubisz ten wpis? Podziel się:
  • Digg
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Add to favorites
  • FriendFeed
  • LinkedIn
  • MySpace
  • PDF
  • RSS
  • Twitter
  • Wykop
  • Yahoo! Bookmarks