Co zrobiłem, by zasłużyć na taką karę?
Słowem, powiedzianym w odpowiednim momencie,
można zabić lub upokorzyć,

nie brudząc sobie rąk.
Jedną z wielkich radości życia
jest upokarzanie bliźnich.
Pierre Desproges

W poniższym tekście chciałabym przybliżyć temat mobbingu. Postanowiłam napisać o tym problemie, ponieważ przeżywam to na własnej skórze i widzę jak bardzo jest to temat niezany, owszem każdy słyszał o tym zjawisku, co jakiś czas jest ten problem poruszany w prasie i w mediach, ale czy potrafimy go rozpoznać, przeciwstawić się mu, zatrzymać postępującą spiralę zła. Mam wrażenie, że jest on pomijany może z niewiedzy, może z ignorancji…

Pisząc tę krótką pracę mam na celu uświadomienie jak bardzo mobbing może być wyniszczający i destrukcyjny dla otoczenia w którym się dzieje i dla osoby poddanej temu procederowi.

Poszukując przyczyn wyjaśniających postępowanie pracownika w przedsiębiorstwie, najprościej byłoby się odwołać do sformułowanej przez socjobiologa Edwarda Wilsona koncepcji, zgodnie z którą każde zachowanie może być rozpatrywane jako wynik społecznej ewolucji, w trakcie której ścierające się ze sobą: konieczność przeżycia i chęć uzyskania zadowolenia oraz warunki zewnętrzne i genetycznie ukształtowane predyspozycje formułują najlepszy w danym przypadku model zachowań. Niezbyt idealny jest to jednak pogląd, a to choćby dlatego, że człowiek nie jest samotnikiem, lecz pojawia się zawsze w kontekście grupy tej do której aspiruje oraz tej, której jest częścią. Każdy człowiek pragnie dawać coś z siebie i otrzymywać coś w zamian, bo w ten sposób zyskuje przekonanie, że jest potrzebny. Jednocześnie wszystkie czynniki, występujące tak po stronie psychologicznej słabości zatrudnionych, jak i wynikające z ułomności samej organizacji, przeszkadzają pracownikowi w uzyskaniu silnej pozycji, potęgując jego niezadowolenie i prowokując do wyboru zachowań niszczących zarówno jego psychikę, jak i otoczenie oraz organizację, w której funkcjonuje.
Socjolodzy i biolodzy zgadzają się, że wiele z zachowań współczesnego człowieka ukształtowanych zostało w czasach, gdy tworzyła się ludzka społeczność. Tysiące lat, jakie upłynęły od tego okresu, właściwie niewiele już zmieniły. Współczesny pracownik nadal boryka się z podobnymi kłopotami, jakie miał jego odległy przodek. Jak ongiś, tak i teraz próbuje zapewnić najlepsze warunki życia sobie i swojej rodzinie, dążąc do osiągnięcia równowagi pomiędzy ?ja? i ?oni?, między szczęściem moim a zadowoleniem organizacji, do której przynależy.

Nasze kontakty z innymi mogą przybierać bardzo różne formy. W zależności od naszej pozycji w organizacji i charakteru naszej pracy spotykamy się z kolegami, przełożonymi i podwładnymi. Co więcej, kontaktujemy się także z klientami, podopiecznymi lub szerszym otoczeniem społecznym firmy.

W trakcie wszystkich tych interakcji dajemy i otrzymujemy instrukcje, współpracujemy i negocjujemy, uczymy, informujemy i pomagamy innym radzić sobie z problemami. Charakter owych relacji jest determinowany formalną strukturą środowiska pracy, ale ich funkcjonalność opiera się na zasadach nieformalnych, których nieprzestrzeganie może stać się zarzewiem konfliktów. Istnieje bardzo wiele czynników, które decydują o jakości naszych kontaktów z innymi, a należą do nich między innymi: cechy grupy, w której pracujemy, zasady funkcjonowania związków, indywidualne różnice miedzy ludźmi, sposób w jaki traktujemy innych i jak odbieramy poszczególne sytuacje.

Mobbing rozwija się na przestrzeni kilu faz.

Faza pierwsza (wczesna faza mobbingu)

W pierwszej, wczesnej fazie mobbingu powstają konflikty, które są rozwiązywane źle lub nie są rozwiązywane w ogóle. Ich przyczyną może być na przykład zła atmosfera pracy w restrukturyzowanym zakładzie. Zatrudnione osoby nie są informowane o zmianach, stają się zdezorientowane, niepewne.

Osoba która zaczyna być poddawana mobbingowi podejmuje racjonalne choć nieskuteczne próby przyczynienia się do złagodzenia czy rozwiązania konfliktu. Wreszcie dochodzi do typowych działań mobbingowych. Ten etap wydzielany jest przez niektórych autorów jako faza druga. Szerzy się plotki i pomówienia o pracowniku. Podważa się jego wiedzę i umiejętności, stopniowo prowadząc do jego wyobcowania z grupy i obniżenia jego samooceny. Pod koniec tego okresu stabilizuje się i umacnia ?linia natarcia? wyznaczona przez prześladowcę (prześladowców). Prześladowany zmuszony jest do przyjęcia roli pokonanego, a w środowisku pracy nie znajduje żadnej pomocy. Ofiara ocenia błędnie intencje stojące za atakami ze strony prześladowcy. Podejmuje kolejne próby stosowania rozsądnych argumentów, a niektóre osoby bronią się reagując agresywnymi zachowaniami na stosowaną wobec nich przemoc psychiczną.

Wskutek tych działań pojawia się występujące przewlekle złe samopoczucie ofiary a codzienny strach przed pójściem do pracy i ciągłe stany napięcia nerwowego prowadzą do reakcji stresowej. Organizm wysyła sygnały alarmowe- bóle głowy, bóle brzucha, bóle zamostkowe. Z czasem do objawów dołączają: nudności, wymioty, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, bezsenność, zaburzenia koncentracji i stany lękowe oraz depresyjne. Często ofiara zaczyna nadużywać alkoholu, leków uspokajających czy nasennych lub sięga po inne używki.

Faza druga (stabilnego mobbingu)

W fazie drugiej, tu nazwanej fazą ?mobingu stabilnego? osobie prześladowanej zostaje trwale wyznaczona rola ?kozła ofiarnego? w zaburzonej atmosferze zakładu pracy. Zostaje ona także zakwalifikowana jako na przykład: mądrala, kłamca, krętacz, nadwrażliwiec lub pieniacz. Teraz (jeżeli nie występował w tej roli od samego początku) do głosu dochodzi przełożony. Niesprawiedliwe napomnienia, straszenie, degradacja pozycji w grupie przez przydzielanie mniej ważnych zadań, często poniżej kompetencji i umiejętności, to tylko niektóre z prób utrzymania w ryzach zaistniałej sytuacji. Ciągłe nieuzasadnione pretensje i oskarżenia w środowisku pracy, poczucie całkowitej bezsilności , może u niektórych z prześladowanych osób wyzwolić zachowania agresywne. I one są jednak kładzione na karb dziwności nadwrażliwca, pieniacza i odmieńca. Reakcje obronne nękanego nie spełniają zupełnie swojej roli. Wreszcie, pracując w ciągłym napięciu i stresie, zdezorientowany i często nie potrafiący zrozumieć i racjonalnie wytłumaczyć sobie sytuacji w jakiej się znalazł, zaczyna popełniać błędy. Zaburzone relacje między osobą prześladowaną a pozostałymi pogarszają się jeszcze bardziej. Fatalna opinia o prześladowanym przekracza mury zatrudniającego go zakładu pracy i rozchodzi się w środowisku zawodowym.

Faza trzecia (zaawansowana)

W fazie trzeciej, zaawansowanej sytuacja ulega dramatycznemu zaostrzeniu. Poszkodowana osoba nie potrafi sprostać stawianym jej wymaganiom zawodowym i społecznym. Świadomość tego faktu oraz zagrożenie utratą pracy a co za tym idzie pozycji społecznej i środków do życia powoduje stany depresyjne lub, przeciwnie, niekontrolowane wybuchy wściekłości i agresji kierowanej przeciwko współpracownikom. Dalsze zatrudnienie na zajmowanym stanowisku jest niemożliwe, teraz już z przyczyn obiektywnych.
Co dziesiąty pracownik ma w zaawansowanej fazie mobbingu myśli samobójcze a co setny podejmuje próbę samobójczą. Specjaliści z Unii Europejskiej, po przeprowadzeniu badań w Hiszpanii szacują, że co piąte samobójstwo popełnione w tym kraju zostało spowodowane przemocą psychiczną w miejscu pracy.

W takim razie czym tak naprawdę jest mobbing, jak jest definiowany i jakie niesie za sobą konsekwencje.

Pozwolę sobie tutaj przytoczyć fachową definicję znęcania psychicznego.
Mobbing – znane już dawniej pojęcie, stosowane przez naukowców dla opisania agresywnego zachowania dzikich zwierząt, z początkiem lat osiemdziesiątych XX wieku znalazło nowe zastosowanie. W nowym znaczeniu użył go szwedzki lekarz i psycholog Heinz Leymann, od wielu lat zajmujący się problemem przemocy psychicznej w miejscu pracy. Słowo mobbing pochodzi od angielskiego Mob ? tłum, motłoch, tłuszcza i oznacza tyle, co ? napadać na kogoś, zaczepiać, nagabywać, atakować. Mobbing to coś więcej niż tylko zła atmosfera w pracy, coś o wiele gorszego niż okazjonalne niesprawiedliwe traktowanie czy złośliwa plotka. Zjawisko to opisywane jest także rzadziej jako harassment (nękanie) bullying (tyranizowanie) lub ganging up on someone-(sprzysięganie się przeciwko komuś).Pojęcie bullying zawiera w sobie elementy gróźb i przemocy fizycznej. Mobbing to rodzaj terroru psychicznego, stosowanego przez jedną lub kilka osób przeciwko (przeważnie) jednej osobie.

Represjonowanie pokrzywdzonej osoby, rzadziej grupy osób trwa długo- miesiącami a nawet latami. Maltretowanie psychiczne powtarza się systematycznie zaś osoba maltretowania pozbawiona jest możliwości obrony. W tej sytuacji bezradności i bezsilności pozostaje tak długo, jak długo utrzymują się działania mobbingowe w jej kierunku.

W takim razie czy mobbing może być nazywany konfliktem.

Mobbing jest skutkiem, od czegoś musi się zacząć, musi być jakaś iskra zapalna, która rozpęta niepohamowany pożar, tą iskrą jest właśnie konflikt.
W życiu zawodowym, tak jak i w życiu prywatnym konflikty są na porządku dziennym. Pod pojęciem konfliktu rozumie się wszelkie zderzenie sprzecznych dążeń zbiorowych lub indywidualnych prowadzące bądź do ich uzgodnienia, bądź do unicestwienia jednego z tych dążeń. Do zaistnienia konfliktu wystarczy też przekonanie stron o istnieniu takiej sprzeczności i o tym, że zaspokojenie aspiracji jednej ze stron konfliktu może się odbywać jedynie kosztem drugiej. W przypadku mobbingu przyczyn konfliktu zaczyna się upatrywać nie w sprzeczności dążeń czy interesów ale w określonej osobie. Przestaje być możliwe rozwiązanie takiego konfliktu na drodze negocjacji, uzgadniania dążeń. W przypadku konfliktu, zaangażowane strony -partnerzy, mają znaczący stopień kontroli nad rozwojem wydarzeń. Przy takim układzie sił strony są pewne, że niezależnie, która z nich wygra, druga ze stron nie straci wszystkiego. Dzieje się tak nawet jeśli konflikt dotyczy układu przełożony-podwładny. W przypadku mobbingu jedna ze stron ?ofiara -to osoba ?słabsza?, będąca w relacji zależności, podległości w stosunku do prześladowcy. Osoba poddana mobbingowi nie ma możliwości obronienia się przed nim. Zjawisko przestaje istnieć w momencie ustania relacji zależności a więc w chwili odejścia osoby nękanej z miejsca pracy. Konflikt trwa zazwyczaj krótko zaś obie strony są zainteresowane jego rozwiązaniem. W przypadku mobbingu ta podległość trwa długo, narasta z czasem, zaś prześladowania nasilając się wywierają destrukcyjny wpływ na psychikę i osobowość podwładnego. Konflikt, nie rozwiązywany lub rozwiązywany źle zaburza współpracę między członkami organizacji. Wywołać może pokusę odwołania się do autorytarnych metod zarządzania lub powstania solidarności grupowej skierowanej przeciw innym członkom organizacji. Według Daniela Dany ?niekontrolowane konflikty są jednym z największych, ale i najmniej docenianych źródeł wzrostu kosztów organizacyjnych. Szacuje się, że w ponad 65%przypadków spadek wydajności i jakości pracy jest spowodowany napięciami w stosunkach między pracownikami a nie brakiem kwalifikacji czy motywacji do pracy?. W przeciwieństwie do konfliktu, który, mądrze zarządzany, może być zjawiskiem konstruktywnym, motywującym do dalszych działań, wpływającym korzystnie na rozwój jednostki organizacyjnej a także często motywującym strony konfliktu, mobbing ma jeden cel. Jest nim poniżenie, odarcie z godności i wyeliminowanie ofiary z zajmowanej przez nią pozycji.

Mobbing, jak to opisał Alian Zucker (1996; Ramage, 1996), przedstawić można w trzech kategoriach:
1.pracownik przeciwko koledze ? jest to mobbing horyzontalny czyli poziomy
2.zwierzchnik przeciwko podwładnemu ? pochyły
3.podwładny przeciwko zwierzchnikowi ? pionowy
Alian Zuckier opisuje po kolei mobbing poziomy, pochyły i pionowy. W każdym z nich pojawia się krzywdzące traktowanie lub wywoływanie nacisku na pracownika, mające na celu zmuszenie go do ?dobrowolnego? porzucenia pracy.
Wg H. Leimana mobbing to terror psychiczny w miejscu pracy przejawiający się w formie wrogiego, nieetycznego komunikowania się. Działanie sprawcy jest ukierunkowane na jednostkę lub całą grupę.

Ofiara ? przedmiot. Rolę ofiary wyznacza prześladowca, sprawiając, że ktoś staje się kozłem ofiarnym, odpowiedzialnym za wszelakie zło. Będzie odtąd obiektem przemocy, chroniącym jej agresora przed depresją czy kwestionowaniem siebie. Ofiara nie jest sama winna zbrodni, za którą będzie płacić. Mimo to jednak nawet świadkowie aktów agresji podejrzewają ofiarę o ich prowokowanie, zdaje im się, że niewinna ofiara nie istnieje.
Wszyscy wyobrażają sobie, że ofiara albo milcząco przyzwala, albo ? świadomie czy nieświadomie ? jest wspólnikiem agresji.
Według Rene Girarda w społeczeństwach pierwotnych rywalizacja wewnątrz grup ludzkich wywoływała sytuacje niezróżnicowanej przemocy, upowszechniające się na zasadzie mimetyzmu i znajdujące ujście w postaci kryzysu ofiarnego, którego ukoronowaniem było wykluczenie (czy wręcz stracenie) człowieka czy grupy ludzi, których czyniono odpowiedzialnymi za tę przemoc. Śmierć kozła ofiarnego pociągała za sobą wyładowanie przemocy oraz sakralizację ofiary. W naszych czasach ofiar się już nie sakralizuje, ale zamiast uznać ich niewinność, przypisuje się im słabość. Często słyszy się, że jeśli jakaś osoba stała się ofiarą, to dlatego że miała do tego predyspozycje z racji swoich słabości czy braków. Dlaczego ofiara została wybrana? Ponieważ była pod ręką oraz w taki czy inny sposób zaczęła przeszkadzać. Dla prześladowcy nie ma w niej nic szczególnego. jest ona po prostu wymienialnym przedmiotem, który znalazł się tutaj w złym/dobrym momencie i który miał nieszczęście dać się uwieść ? a czasami nieszczęście być zbyt przezornym. Ofiara przedstawia dla osobnika perwersyjnego wartość wyłącznie wtedy, gdy można ją wykorzystać i gdy akceptuje jego uwiedzenie. Staje się ona przedmiotem nienawiści, gdy tylko zaczyna mu się wymykać lub gdy nie mu nic więcej do zaoferowania.

Wachlarz metod i technik stosowanych w mobbingu jest niezwykle szeroki. Obejmuje zarówno metody o bardzo drastycznym charakterze, jak też przyjmujące postać subtelnej manipulacji osobą i jej otoczeniem, a więc tym trudniejsze do zidentyfikowania, udowodnienia obronienia się prze nimi. Cechą właściwą dla każdej z nich jest celowe i świadome działanie na szkodę wybranej ofiary.

Dyskwalifikowanie i deprecjonowanie. Nieodłącznym elementem mobbingu jest pomniejszanie samooceny i wartości pracownika, będącego ofiarą, etykietowanie go i manipulowanie informacjami na jego temat w środowisku zawodowym. Dyskwalifikowanie polega, jak zauważa cytowana autorka, na ?odmawianiu drugiej osobie jakiejkolwiek wartości oraz na stałym powtarzaniu, że się nie liczy aż do momentu, gdy ofiara sama zacznie w to wierzyć? (Hirigoyen 2002, s. 108). Aby zdeprecjonować ofiarę, (…) ?ośmiesza się ją, upokarza, szydzi z niej, aż utraci ona wiarę w siebie. Przyczepia się jej ośmieszające przezwisko, wyśmiewa się z jej ułomności czy słabości. Stosuje się także oszczerstwa, kłamstwa i niedopowiedzenia o nieżyczliwym zabarwieniu. Manewruje się tak, aby ofiara o nich wiedziała, nie mogąc się jednocześnie przed nimi bronić. (…) Na terenie firmy przybiera to formę plotek, niedopowiedzeń, przywilejów przyznawanych jednemu pracownikowi kosztem drugiego, zmiennych preferencji. Polega to także na rozsiewaniu pogłosek, które w nieuchwytny sposób będą raniły ofiarę, choć nie będzie ona w stanie zlokalizować ich źródła? (Hirigoyen 2002, s. 64, 109).

Izolacja ofiary jest typowym działaniem mobbingowym. ?Kiedy chce się zniszczyć pracownika po to, aby nie mógł się bronić, trzeba go najpierw wyizolować, łamiąc wszystkie jego ewentualne sojusze. W osamotnieniu o wiele trudniej jest się bowiem buntować, szczególnie wówczas, gdy daje nam się do zrozumienia, ze wszyscy są przeciwko nam. Poprzez insynuacje i celowe afiszowane preferencje, wywołuje się zazdrość, przeciwstawiając jednych drugim, oraz sieje niezgodę.
Destabilizowanie kogoś jest w ten sposób dziełem zawistnych kolegów, a więc prawdziwy agresor może powiedzieć, ze nie stało się to za jego sprawą?(Hirigoyen 2002, s. 64).

Czas najwyższy przybliżyć osobowość samego mobbera, to osoba o wyolbrzymionym poczuciu własnej wartości, przeceniająca swoje umiejętności i swoją wiedzę. Przekonana o własnych zdolnościach nie przyjmuje krytyki ze strony innych. Wszelkie uwagi ignoruje lub reaguje na nie z wściekłością i złością. Osoba, która odważyła się mieć odmienne od niego zdanie traktowana jest jak największy wróg. Taka osoba może spodziewać się, że będzie przez przełożonego szykanowana i niszczona. Ale osoby uległe również nie mogą czuć się bezpieczne. Choć szef traktuje je jak swoją świtę i klakę, i spodziewa się od nich akceptacji dla wszystkich swoich decyzji, nie ufa on nikomu. Chce także doprowadzić do tego, aby osoby, będące jego podwładnymi nie ufały także sobie nawzajem. Daje do zrozumienia, że ma w grupie pracowników swoich informatorów- osoby które czerpią korzyści i nagradzane są za lojalność-taką, jak on-przełożony ją rozumie. Zazdrość i zawiść w miejscu pracy, doprowadzenie do niskiej samooceny nękanego pracownika, a z czasem- niska jego ocena przez kolegów, którzy także zaczynają brać udział w prześladowaniu i psychicznym terroryzowaniu, pozwalają zarządzającemu przywrócić swój blask lub utrzymać opinię najlepszego. Konkurencja potencjalna lub tylko domniemana zostaje przez charakteropatycznego przełożonego zdominowana i unieszkodliwiona. Rzadko odczuwa on z tego powodu wyrzuty sumienia.
Osoba poszkodowana znika bowiem z jego pola widzenia a sytuacja w zakładzie pracy ?normalizuje się?.

Często występującym powodem złego traktowania pracowników w pracy jest uczucie zazdrości, które jest nieobce żadnemu człowiekowi i niestety w sprzyjających warunkach podobno każdy z nas może być mobberem.
?Niekiedy źródłem molestowania jest uczucie zazdrości względem kogoś, kto posiada coś, czego nie mają inni (uroda, młodość, bogactwo, komunikatywność). Często dotyczy to młodych, świetnie wykształconych osób, których zwierzchnicy nie mają porównywalnego z nimi przygotowania? (Hirigoyen 2002, s. 57).
Osoby, które noszą miano mobberów różnią się między sobą pod względem cech osobowościowych. Lilian Glass, nie posługując się terminem mobbing, stworzyła rozwiniętą koncepcję tak zwanego człowieka toksycznego, która znakomicie moim zdaniem nadaje się do analizy i opisu osobowości mobbera. ?Człowiek toksyczny ? pisze L. Glass ? to ktoś, kto pragnie cię zniszczyć. To ktoś, kto ograbia cię z poczucia własnej wartości, pozbawia godności i zatruwa samą esencję twojego istnienia; kto, nadwerężając twoją odporność, naraża cię na chorobę psychiczną lub fizyczną. Toksyczni ludzie gaszą wszelki entuzjazm, dostrzegając w tobie tylko wady, pełni zazdrości i zawiści cierpią, widząc twoje sukcesy. Gotowi są znienawidzić cię za najmniejsze powodzenie. Ich niepewność i obawa często każą im przeszkadzać ci w dążeniu do szczęśliwego, twórczego życia? (Glass 1997, s. 56).

Starając się dociec skali problemu postanowiłam zrobić badania statystyczne na podstawie, których mogłabym zaobserwować jaka jest skala tego problemu oraz jaka jest wiedza respondentów.

Do badań wykorzystałam anonimowe ankiety podparte wywiadem, do każdej ankiety dołączyłam test na umiejętności przewidywania zachowań ludzi w sytuacjach manipulacyjnych (autorstwa psychologa Tomasza Witkowskiego PSYCHOMANIPULACJE Jak je rozpoznać i jak sobie z nimi radzić, Oficyna Wydawnicza UNUS 2000) w celu pokazania procentowego ile moich badanych może być potencjalnie w przyszłości zamanipulowanych.

Poniżej zamieszczam wyniki ankiety:

ryc_1gif.png

72% badanych spotkało się chociaż raz w swoim życiu ze zjawiskiem mobbingu, 14% zadeklarowało się że nie miało do czynienia z mobbingiem oraz się z nim nie spotkało, również 14% ankietowanych było trudno powiedzieć czy mieli do czynienia z tym procederem.

ryc_2.gif
Najwięcej potencjalnych mobberów według badanych zajmuje stanowiska kierownicze bo aż 46%, później kadra zarządzająca 35%, stanowiska umysłowe mobberzy zajmują w 16%, 3% stanowisko fizyczne.

ryc_3.gif

Ponad 60% badanych stwierdziło, że zjawisko mobbingu występuje między kadrą a nowymi i nie doświadczonymi jeszcze pracownikami.

ryc_4.gif

Ponad 70% badanych stwierdziło, że zjawisko mobbingu występuje między pracownikami nawzajem.

ryc_5.gif

Najbardziej podatni na działania mobbera w środowisku pracy według ankietowanych są pracownicy, którzy nie potrafią się przeciwstawić mobberowi, następną grupę stanowią pracownicy o niskich kwalifikacjach, po nich są pracownicy mało asertywni, narażeni są również pracownicy kreatywni i dobrze wykształceni, ostatnią grupę stanowią pracownicy wybijający się ponad przeciętność.

ryc_6.gif

Statystyczny mobber posiada wiek od 31 do 40 lat według ankietowanych.

ryc_7.gif
ryc_8.gif

Osoby, które miały lub mają do czynienia z mobbingiem najbardziej boją się, przeciwstawić temu zjawisku bo stracą pracę, drugie miejsce zajmuje strach przed pogorszeniem się warunków pracy, trzecie miejsce to dalsze postępowanie mobbera, czwarte miejsce to strach przed reakcją otoczenia i ostanie miejsce piąte to strach przed zmianą stosunku pracodawcy do ofiary.

ryc_9.gif

Najbardziej popularną techniką mobbingową według ankietowanych jest utrudnianie wypowiedzi, ciągła krytyka, notoryczne przerywanie wypowiedzi, rozsiewanie plotek, nękania telefoniczne oraz zmuszanie do nadplanowej pracy, parodiowanie zachowania ofiary, obraźliwe i poniżające gesty.

75% badanych stwierdziło, że skutkiem przeciwstawienia się mobberowi jest utrata stanowiska pracy, 16% stwierdziło problemy z ponownym zatrudnieniem, 3% zaznaczyło pogorszenie relacji z pracownikami, 3% stwierdziło, że przeciwstawienie się mobberowi blokuje awans.

ryc_10.gif

ryc_12.gif
Nie znajomość prawa jakie przysługuje osobie pokrzywdzonej działaniem mobbingu zdeklarowało ponad 40% badanych, znajomość przepisów prawnych zdeklarowało tylko 20% ankietowanych.

ryc_13.gif

ryc_14.gif

ryc_15.gif
ryc_16.gif

ryc_11.gif

Wyniki testu na umiejętności przewidywania zachowań ludzi w sytuacjach manipulacyjnych (test sporządzony przez Tomasza Witkowskiego PSYCHOMANIPULACJE Jak je rozpoznać i jak sobie z nimi radzić, Oficyna Wydawnicza UNUS 2000)

Ilość odpowiedzi osób badanych
Twoja umiejętność przewidywania zachowań ludzi jest bardzo słaba. Ba, może to znaczyć nawet i to, że jesteś doskonałym celem potencjalnych manipulacji. 0 odpowiedzi
Potrafisz przewidywać niektóre zachowania ludzi, ale sporo jeszcze musisz się nauczyć. Uważaj również – możesz stać się obiektem manipulacji. 11 odpowiedzi
Całkiem nieźle potrafisz przewidzieć zachowania ludzi i jesteś w stanie zareagować oporem na próby manipulacji 18 odpowiedzi
Twoja umiejętność przewidywania zachowań ludzi jest perfekcyjna i zgodna z wynikami naukowymi lub też jesteś psychologiem społecznym. 0 odpowiedzi

18 osób, które wzięły udział w wypełnianiu powyższego testu na umiejętności przewidywania sytuacji manipulacyjnych uzyskało odpowiedź, że całkiem nieźle potrafią przewidzieć zachowania ludzi i są w stanie zareagować na próby manipulacji, 11 osób według tego testu potrafi przewidywać niektóre zachowania ludzi, ale sporo się musi jeszcze nauczyć, mogą zostać ofiarami manipulacji. Ciekawe jest to że ani jedna osoba nie uzyskała wyniku najniższego w teście, który traktowałby iż umiejętności przewidywania zachowań ludzi jest bardzo słaba i że jest doskonałym celem manipulacji, ani jedna osoba także nie uzyskała największej ilości punktów, która by ją kwalifikowała, że jej umiejętności przewidywania zachowań ludzi jest perfekcyjna i zgodna z wynikami naukowymi.

Podczas przeprowadzania badań ankietowych prosiłam respondentów o podanie własnej definicji mobbingu, czy on dla nich jest, jak go rozumieją.

Definicje mobbingu podawane przez osoby ankietowane, co rozumieją przez słowo mobbing.

1. Upadlanie, szyderstwo, mobber wykorzystuje moją osobę do wykonywania rzeczy i zadań, które nie należą do moich obowiązków, wyręczanie się, wyrażanie nie zadowolenia z pracownika pomimo tego, że wykonuje swoją pracę należycie i sumiennie.
2.Nękanie pracowników, wyzyskiwanie.
3.Mobbing to jest kumoterstwo, sitwa, donosicielstwo, stwarzanie sytuacji nie korzystnych dla innych i dla mnie.
4.Poniżanie pracowników.
5.ciągłe niezadowolenie przełożonego z wykonywanej pracy, nawet gdy ona jest dobrze wykonywana, kłamliwe, lekceważące, wysublimowane podchodzenie do podwładnych, byle tylko osoba z kierownictwa miała rację.
6.To wszelkiego rodzaju wykorzystywanie i nękanie pracowników, zarówno psychiczne jak i fizyczne. Mobber wykorzystuje swoją pozycję i w umiejętny sposób niszczy swoją ofiarę.
7.Manipulowanie ludzkimi emocjami za pomocą różnych form nacisku (jawnych lub ukrytych), które nie raz przybierają charakter znęcania się jednej osoby nad druga.
8.Mobbing to psychiczne i fizyczne znęcanie się nad pracownikami.
9.Nękanie pracownika, ciągłe nie uzasadnione krytykowanie, poniżanie, celowe zaniżanie wartości pracownika ? jego pracy, umiejętności itp., stosowanie psychicznego terroru wobec podwładnego.
10.Mobbing to psychiczne nękanie pracownika.
11.Stosowanie długoterminowego znęcania się nad pracownikiem, osłabienie jego prestiżu, manipulacja, zastraszenie słowne.
12.Jest to nękanie pracowników w ogólnym znaczeniu, zmuszanie ich do większej wydajności, przy użyciu niedozwolonych środków, krzyku, wyzwisk, czasem nawet upadlania.
13.Wykorzystywanie osób pracujących w sposób fizyczny, narzucanie swoich poglądów, groźby utraty pracy jeśli czegoś się nie zrobi co mobber zarzuca.
14.Słowo mobbing rozumiem jako traktowanie pracownika jak swojego ?poddanego?, przeprowadzanie rozmowy w formie krzyku. Okazywanie wyższości nad pracownikiem przez kadrę kierowniczą.
15.Wszelakiego rodzaju prześladowanie w miejscu pracy, zarówno przez pracodawcę jak i współpracowników.
16.Świadome znęcanie się nad swoimi podwładnymi, straszenie sankcjami, albo zwolnienie za niepodporządkowanie się szefowi.
17.Jest to świadome znęcanie się nad pracownikiem.
18.Mobbing ? maltretowanie psychiczne osoby z grona pracowników przez przełożonego lub/i/ współpracowników (psucie opinii, rozsiewanie plotek, szykanowanie, izolowanie).

Przedział wiekowy osób ankietowanych:
20-25 lat ? 17 osób
26-30 lat ? 2 osoby
31-35 lat ? 2 osoby
36-40 lat ? 5 osób
41-55 lat ? 2 osoby
56-60 lat ? 1 osoba

Podsumowując badania większość ankietowanych miała lub ma styczność z tym zjawiskiem, lecz nie bardzo wie jak się w takiej sytuacji zachować.

Dzisiaj już wiem, że nie ma ludzi odpornych na działanie mobbera, jest to człowiek tak przebiegły, że mimo woli i całkowicie bezwiednie wciąga swoją ofiarę w gierkę umiejętnie ją pogrążając.
Tak się stało na moim przykładzie, została uśpiona naturalna czujność i bezwiednie zostałam wciągnięta w wyścig szczurów.
Mam nadzieję że powyższy tekst pomoże w ujawnieniu potencjalnego mobbera oraz pomoże wyrwać się ze szponów ofiary.
Walka nie jest łatwa w takiej sytuacji w większości przypadków jest się samemu, ale tylko pozornie w Polsce powstaje coraz więcej stowarzyszeń poprzez, które można uzyskać pomoc i zdemaskować destrukcyjne zamiary mobbera.
Z doświadczenia wiem, że postępowanie mobbera jest szablonowe i zostało dokładnie opasane przez psychologów oraz socjologów, bardzo niepokojące natomiast jest to, że kierownictwo również postępuje szablonowo i zostaje w ten proceder wciągnięte często nieświadomie.
Moja rada to nie poddać się, nie załamywać pomimo że zostanie mocno nadszarpnięta samoocena, o tym trzeba mówić, mówić i jeszcze raz mówić, wyrzucenie z siebie emocji i rozgoryczenia to dobry fundament do ruszenia do walki o siebie.
Nie bójmy się mówić otwarcie, że zostaliśmy skrzywdzeni i poniżeni to nie osoba mobbingowana ma się bać i wstydzić. Należy pamiętać, że mobber jest wykintnym aktorem, potrafi umijętnie zatuszować swoje postępowanie.

Najważniejsze to się nie poddać, nie masz siły idź do psychologa,  idź do stowarzyszenia, które pomaga osobom

mobbingowanym, tam znajdziesz siłę i pomoc, mobbera trzeba ujawnić, nie można pozwolić by bezkarnie szargał nasze dobre imię i opinię, by kwestionował nasze kwalifikacje, dzisiaj ty jesteś ofiarą jutro ofiarą będzie ktoś inny.

Mobberowi trzeba dać do zroumienia, że nie jest bezkarny, że prędzej czy później znajdzie się na niego sposób a przedewszystkim, że nie prawa nas ranić i wyniszczać emocjonalnie, to jest karalne!

Powielanie, przetwarzanie i dalsze rozpowszechnianie treści i materiałów zamieszczonych w powyższym tekście , w jakikolwiek sposób, w całości lub w części, bez wcześniejszej pisemnej zgody autora jest zabronione.

Lubisz ten wpis? Podziel się:
  • Digg
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Add to favorites
  • FriendFeed
  • LinkedIn
  • MySpace
  • PDF
  • RSS
  • Twitter
  • Wykop
  • Yahoo! Bookmarks